Passende zorg voor cliënten met hoogcomplexe problematiek
Aanleiding
In verschillende regio’s worstelen opvang- en zorgorganisaties met een groep cliënten waar de organisaties geen passende begeleiding voor kunnen vinden. Deze groep bestaat uit personen met ernstige, meervoudige en verweven problematiek. Zij kampen met een combinatie van een (licht) verstandelijke beperking, psychische aandoeningen, ernstige verslavingsproblematiek, gedragsstoornissen, trauma en/of zelfverwaarlozing. Vaak zijn zij ook betrokken bij stelselmatige strafbare feiten, variërend van overlast tot zwaardere criminaliteit.
Bij deze personen is vaak al langdurig en intensief ondersteuning ingezet. Ze hebben in het verleden gewoond in diverse voorzieningen, waar zij in veel gevallen uit zijn gezet, of dreigden uitgezet te worden, vanwege groepsontwrichtend of risicovol gedrag. Zelfinzicht en probleembesef ontbreken bij deze cliënten doorgaans; zij onderkennen de gevolgen van hun gedrag niet of wijzen hulp af. Er is vaak sprake van een diep wantrouwen richting hulpverlening. Deze mensen ervaren dat eerdere ondersteuning onvoldoende aansloot op hun behoeften, geen resultaat opleverde of juist leidde tot frustratie. Zij voelen zich onvoldoende gehoord of serieus genomen, zijn het vertrouwen in zorg kwijtgeraakt en mijden hulpverlening actief.
Doelen
In dit project willen we de volgende doelen bereiken:
- Het maken van een passende doelgroepomschrijving voor deze cliënten;
- De knelpunten in de begeleiding van deze cliënten in kaart brengen;
- Mogelijke oplossingen voor de opvang en begeleiding van deze cliënten formuleren (bijvoorbeeld passende interventies, methodieken of woonvormen).
Activiteiten
Bij de uitvoering van dit onderzoek is een werkgroep betrokken. Deze werkgroep bestaat uit negen leden, één per deelnemende organisatie. De leden van de werkgroep denken mee over de opzet en uitvoering van het onderzoek en over de betekenis en bewoording van de bevindingen.
Doelgroepomschrijving en knelpunten in de begeleiding
Om passende zorg te kunnen bieden aan deze mensen met hoogcomplexe problematiek, is inzicht nodig in welke kenmerken deze groep heeft en welke factoren hun problematiek zo complex maken. Bij alle organisaties van de Impuls Werkplaats interviewen we een manager/beleidsmedewerker en een begeleider om deze informatie te verzamelen. Tijdens deze interviews vragen we hen of zij de doelgroep herkennen, welke kenmerken deze groep in hun instelling heeft, en of zij casussen kunnen omschrijven die typerend zijn voor deze hoogcomplexe problematiek. Daarnaast willen we met deze interviews inventariseren welke knelpunten zij in de begeleiding ervaren.
Na analyse van de interviews stellen we een doelgroepomschrijving op en maken een overzicht van de knelpunten, welke we voorleggen aan de werkgroep. Op basis van hun feedback vullen of passen we deze zo nodig aan.
Mogelijke oplossingen
Om zicht te krijgen op wat nodig is om deze mensen met hoogcomplexe problematiek passende zorg te bieden, zoeken we in de Nederlandse literatuur naar (geëvalueerde) best practices. Als hierover te weinig kennis beschikbaar is, dan zoeken we ook in de internationale literatuur.
Daarnaast organiseren we een focusgroep met enkele begeleiders, teamleiders en/of ervaringsdeskundigen. Doel van het focusgesprek is om te inventariseren wat zij als passende woonvormen en vormen van begeleiding zien én waar ze in de verschillende instellingen bij deze doelgroep al goede ervaringen mee hebben bij.
Als de focusgroep hiertoe aanleiding geeft, doen we nader onderzoek naar de aangedragen woon- of begeleidingsvormen om vast te stellen of deze inderdaad passend zijn. Tot slot beschrijven we de verschillende oplossingen voor deze doelgroep en leggen deze beschrijving weer voor aan de werkgroep.
Partners
In dit project wordt samengewerkt met de instellingen uit de Impuls Werkplaats.
Financiering
Dit project wordt gefinancierd door de Impuls Werkplaats.
Contactpersoon
Voor meer informatie over dit project kunt u contact opnemen met Renée de Vet.